Motie van SP: lichtere toetsing voor brancheafspraken die een duidelijke winst in duurzaamheid opleveren

Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2004; Verslag nota-overleg van 19 april 2004 over de nota "Duurzame daadkracht"
27 april 2004
Kamerstukken II 2003-2004, 29200 XI, nr. 106

Mevrouw Van Velzen (SP): “Een van de belemmeringen die ik in de stukken tegenkom, is de Mededingingswet. Mevrouw Spies refereerde er al kort aan. De Mededingingswet belemmert duurzaamheidsafspraken. Daar moeten wij iets aan doen. De supermarkten gingen via het CBO overleggen hoe zij gezamenlijk winterwortelen konden inkopen. Winterwortelen, Hollandser kunnen wij het niet hebben. Zij wilden die biologisch maken en dan in een keer met zijn allen tegelijk, want duurzaamheid is in de regel kostprijsverhogend. Dus als alle supermarkten het doen, hoeven zij daar niet op te concurreren. Fantastisch, dat lijkt mij een heel concrete manier om aan de slag te gaan. Maar binnen 72 uur kwam de NMa aan de deur kloppen: dat zijn prijsafspraken en dat mag niet. Ik hoef hier niet veel woorden aan te besteden. Laten wij hier iets aan doen. Ik dacht aan de volgende dingen. Wij moeten een positieflijst opstellen voor niet-economische belangen die in aanmerking komen voor brancheafspraken. Voor minister Veerman dacht ik aan dierwelzijn, voor de minister van Economische Zaken aan duurzame consumptie en voor de staatssecretaris of misschien de minister voor Ontwikkelingssamenwerking aan biodiversiteit. Verminderde emissie kunnen wij ook bij de Mededingingswet inbrengen. Aan de slag en ik hoor er wel van. Als wij dat hebben uitgewerkt, moeten wij er niet te lang op blijven kauwen en nota’s uitbraken. Ik moest het hele weekend aan mijn fractiegenote Agnes Kant denken, die kampioen vragensteller was. Misschien moeten wij een jaarlijkse prijs kampioen nota-uitstoter instellen. Laten wij daar eens naar kijken, want dit kan natuurlijk niet. Het ligt natuurlijk ook aan de Kamer, die erom vraagt. Dan komen wij uit op concrete voorstellen om de Mededingingswet aan te passen. De coo¨ rdinerend bewindspersoon, naar mijn inschatting staatssecretaris Van Geel, moet maar eens een speciale procedure voorstellen: een versnelde procedure, een soort proeftoets, zodat wij de Mededingingswet zo snel mogelijk zodanig kunnen aanpassen dat die geen belemmering meer vormt. Laten wij concrete terreinen aanpakken waarop wij concrete duurzaamheidssuccessen willen boeken. Dan kunnen wij inderdaad, zoals de heer Samsom aangeeft, in een begroting niet met een half A4’tje prachtig Nederlands taalgebruik, maar met een half A4’tje concrete successen komen. Daarop kunnen wij u dan afrekenen.”

“Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat verduurzaming van productieketens in veel gevallen kostprijsverhogend werkt en dus sectorwijde afspraken vereist;
constaterende dat de Mededingingswet dergelijke afspraken onmogelijk maakt;
constaterende dat ten behoeve van stabiele arbeidsverhoudingen wel collectieve afspraken gemaakt worden;
overwegende dat duurzaamheid van eenzelfde collectief belang is als stabiele arbeidsverhoudingen;
verzoekt de regering, in de Mededingingswet een speciale status toe te kennen aan brancheafspraken die een duidelijke winst in duurzaamheid opleveren en hiervoor een lichtere toetsprocedure te ontwikkelen,
en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid Van Velzen. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 97 (29200-XI).”

Minister Van Ardenne-van der Hoeven: “[...] In het dictum van de motie staat dat er voor prijsafspraken een lichtere toetsingsprocedure komt. Zij pleit dus voor prijsafspraken die gesanctioneerd worden door de mededingingswetgeving, terwijl prijskartels zo’n beetje het ergste zijn dat je kunt hebben. De ’’Gesinnung’’ van mevrouw Van Velzen deel ik, maar vanuit mijn verantwoordelijkheid ontraad ik aanneming van de motie ten stelligste.”

De fracties van de SP en GroenLinks hebben voor de motie gestemd en die van de overige fracties ertegen, zodat de motie is verworpen (Handelingen II 2003-2004, nr. 71, p. 4661-4662).